CBS: Bijna 1,3 miljoen mensen maakten in 2025 gebruik van Wmo-maatwerkvoorzieningen, 23 procent meer dan in 2017

In 2025 maakten bijna 1,3 miljoen mensen gebruik van maatwerkvoorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dat is 23 procent meer dan in 2017, het eerste jaar waarover het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) cijfers publiceert. Dit blijkt uit de Landelijke Monitor Wmo van het CBS, gebaseerd op gegevens uit de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (CBS).

De Wmo stelt gemeenten in staat inwoners te ondersteunen zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen. Maatwerkvoorzieningen, die na individueel onderzoek door de gemeente worden toegekend, vormen de meest gebruikte vorm van deze ondersteuning. Hieronder vallen onder meer hulp bij het huishouden, hulpmiddelen zoals scootmobielen, woonaanpassingen en ondersteuning thuis.

De stijging van het aantal cliënten was het grootst onder 75- tot 85-jarigen. In 2025 maakten bijna 364.000 mensen in deze leeftijdsgroep gebruik van een Wmo-maatwerkvoorziening, 33 procent meer dan de 273.590 in 2017. Ook onder 85-plussers nam het aantal toe, van ruim 203.000 naar bijna 239.000. Bij jongere leeftijdsgroepen was de groei beperkter of stabieler (CBS).

Volgens het CBS hangt de toename samen met de ‘dubbele vergrijzing’: het aandeel ouderen in de bevolking groeit, en binnen die groep neemt het aantal hoogbejaarden toe. Ouderen blijven bovendien langer zelfstandig thuis wonen, wat de vraag naar ondersteuning op hogere leeftijd vergroot. Dit is zichtbaar in de cijfers per voorziening. Het aantal mensen met hulp bij het huishouden steeg van bijna 394.000 in 2017 naar bijna 566.000 in 2025. Het gebruik van hulpmiddelen en diensten ging van ruim 690.000 naar bijna 800.000. Ondersteuning thuis bleef relatief stabiel rond de 250.000, terwijl verblijf en opvang na eerdere schommelingen rond de 34.000 lag (CBS).

De gemeentelijke uitgaven aan Wmo-maatwerkvoorzieningen bereikten in 2025 een piek van ruim 6,3 miljard euro, 38 procent meer dan in 2017. De stijging komt niet alleen door meer cliënten, maar ook door hogere gemiddelde kosten per cliënt (ongeveer 12 procent), onder meer door een zwaardere zorgvraag en hogere tarieven. Vooral de uitgaven aan hulp bij het huishouden verdubbelden, van 938 miljoen euro in 2017 naar bijna 1,9 miljard euro in 2025. De invoering van het abonnementstarief in 2019, met een lagere en vaste eigen bijdrage, verlaagde de drempel en droeg bij aan de groei van het gebruik en de kosten (CBS en Gemeente.nu).

Relatief maakten in 2025 ongeveer 72 cliënten per duizend inwoners gebruik van een Wmo-maatwerkvoorziening, tegen 61 in 2017. Er zijn regionale verschillen; in sommige noordelijke provincies, Zeeland en Zuid-Limburg lag het gebruik hoger. Gemeenten organiseren de ondersteuning verschillend: in 2024 bood 86 procent hulp bij het huishouden uitsluitend als maatwerkvoorziening aan, terwijl 11 procent dit als algemene voorziening deed. Het gebruik van het persoonsgebonden budget (pgb) binnen de Wmo daalde sterk, van ruim 58.000 cliënten in 2017 naar ruim 31.000 in 2024 (CBS).

De cijfers over 2025 zijn voorlopig. Het CBS publiceert de Landelijke Monitor Wmo en een bijbehorend dashboard om landelijke en lokale ontwikkelingen inzichtelijk te maken, in opdracht van het ministerie van VWS.